اگر راه‌بندان از اثر خرابكارى ورم گرم كبد است ، علاج ورم گرم را استعمال كن ! و هرگاه ورم رسيد ، ادرارآورها را تجويز كن كه بيمار بخورد مثلا رازيانهء شامى و رازيانهء خودمانى را تجويز كن و نگران مباش و همراه ادرارآورها داروى اسهال‌دهندهء مادهء صفرائى را نيز استعمال كن ! اگر يرقان از اثر ورم سخت كبد است ، علاجش نيز سخت و دشوار است . بايد درعين‌حال دو علاج را در نظر داشته باشى . داروهايى به بيمار بدهى كه ورم سخت را روبراه كنند . و در عين حال خود يرقان را نيز معالجه كنى ، چنين داروهايى را ، ضمن داروهاى تكى و ساده در كتاب پنجم قانون ( اقرابادين ) نيز آورده‌ايم ؛ آنها را در بحث از معالجات راه‌بندانها در كبد مىتوان يافت . از داروهايى كه بازكنندهء بندآمدنيها هستند ، اين چند دارو را ذكر مىكنيم : پياز دشتى ، برباله ، قرصهايى كه بادام تلخ در آنها به كار رفته است ، قرصهايى كه خاراگوش ، برباله ، رازيانهء شامى و قارچ چمنى در آنها وارد است ، داروهايى كه علاوه بر خاصيت باز كردن بندآمدنيها فايده‌هاى ديگر نيز در بر داشته باشند . مثلا تركيب زير . نسخه : ثمر صنوبر بزرگ سه درهم . بزر كرفس كوهى ، نخود سياه و كندر سفيد از هريك به وزن دو درهم . همه را باهم بكوبند و خاكه كنند و ببيزند و باهم بسرشند و تا چندين روز هر روز يك مثقال از آن را با آب رازيانه بخورند ؛ كه دارويى است بسيار خوب و شفادهنده و بارها ما آزموده‌ايم و نتيجه بسيار خوب داده است . هوه چوبه ( شنجار ) يكى از بهترين داروهاى علاج يرقان است . سخت‌ترين حالت يرقانى كه در اثر بندآمدنيها رخ مىدهد آن است كه راه‌بندان در گدارهاى كيسهء زهره واقع شود . ليكن حقنه و داروهاى مسهل در اين حالت بيشتر از ساير حالات تأثير مىبخشند . در چنين حالتى داروهاى اسهالى از قبيل : سس صغير ، بسپايك ، قارچ چمنى ، كاجيره ، نمك نفطى و امثال آنها مفيدند . دارويى تركيبى هست كه آن را درست كنند و در قوطى نگهدارند كه در علاج يرقان ناشى از راه‌بندان مفيد است . نسخه : ثمر صنوبر به وزن يك چهارم . درهم . قارچ چمنى دو سوم درهم . افشرهء مشكانيه سه درهم . محموده يك چهارم درهم . با افشرهء كاسنى درهم سرشته شود و حب گردد و بيمار هر بار يك درهم از آن بخورد . و بارها تناول آن تكرار شود . اگر يرقان ناشى از راه‌بندانها به طول انجاميد و دست‌بردار نبود ، به داروى زعفران هندى ( كركم ) و ترياق و امثال آن پناه ببر ، كه بازكنندهء نيرومند هستند . داروى لاك نيز در اين مورد خوب است . اگر همراه يرقان ناشى از راه‌بندانهاى مجارى ، تب هم بود ، گياه سلمك بسيار خوب است ؛ كه